Kartezjusz (Descartes Rene)

Urodził się 31 marca 1596 roku w La Haye, w prowincji Touraine we Francji. Ukończył akademię jezuicką La Fleche, Kartezjusz poznał filozofię scholastyczną, nauki szczegółowe, z którcyh cenił najabrdziej matematykę. Będąc przez dwa lata na uniwersytecie w Poitiers (1615-1616), uzyskał najniższy stopień naukowy (bakałarza).

W 1620 roku Descartes poznaje jezuitę Mersenne`a Marinę, franc. matematyka, teoretyka muzyki, filozofa. W domu jeziuty spotykali się Gassendi Pierre, Hobbes Thomas oraz ojciec i syn Pascalowie. W tych latach Kartezjusz próbuje założyć rodzinę, jednak nie udaje mu się to. Osiedla się na stałe w Egmont. W 1649 przyjął zaproszenie królowej szwedz. Krystyny, która chciała pod jego kierunkiem studiować filozofię. Zimą 1650 roku Kartezjusz zachorował na zapalenie płuc i wkrótce, 11 lutego, zmarł. W 1666 roku jego zwłoki zostały sprowadzone do Francji.

Do jego głównych dzieł należą "Rozprawa o metodzie", "Zasady filozofii", a także jedno z najbardziej doniosłych dzieł w historii myśli nowożytnej "Medytacje o filozofii pierwszej."

Interesowały go przede wszystkim sposoby i metody zdobycia poznania prawdziwego. Cała koncepcja tego myśliciela zawierała się w jednej łacińskiej sentencji "cogito ergo sum" (myślę, więc jestem). Argument cogito odkrył Kartezjusz za pomocą powątpiewania:"Zaraz potem jednak zwróciłem uwagę na to, gdy chciałem tak myśleć, że wszystko jest fałszywe, stawało się konieczne, bym ja, którym to myślał, był czymś. A spostrzegłszy, że ta prawda, myślę, więc jestem, była tak niezachwiana i pewna, że wszelkie najbardziej dziwaczne przypuszczenia sceptyków nie zdołałyby zachwiać, uznałem bez obawy błędu, że mogę ją przyjąć jako pierwszą zasadę filozofii, której poszukiwałem." Wszystkie prawdy, zarówno zmysłowe, jak i rozumowe, dają się w jakiś sposób podważyć. Nie można jednak wątpić we własne istnienie. Człowiek istniejący, jest człowiekiem myślącym, tak więc,"myślę, więc jestem"

Bóg w filozofii Descartesa pojawił się na zasadzie potrzeby logicznej. Został powołany do eliminowania trudności w Kartezjańskim systemie. Założył, że ruch został udzielony światu przez Boga. Bóg w jego fizyce był potrzebny po to by dać światu "szczutka"- jak to powiedział Pascal. Na tym kończyła się Jego rola. Po tym, został od świata odsunięty i pozbawiony wszelkiej interwencji.

Nowa prawdziwa filozofia miała być uwolnioną od tradycji i ślepej wiary w autorytety. System apeluje do rozumu myślącej jednostki, zakładając, że to właśnie rozsądek jest jedyną prawdziwą drogą poznania. Kartezjusz przyznał wszystkim równe możliwości intelektualne, co fundowało egalitaryzm (pogląd uznający, że podstawą sprawiedliwości winna być zasada równouprawnienia obywateli pod względem ekonomicznym, społecznym i politycznym) poznawczy.

Poglądy Kartezjusza zostały potępione zarówno przez Kościół katolicki (1633 - wciągnięto jego dzieła na indeks ksiąg zakazanych) jak i króla Francji (1671 - zakazano ich propagowania). W Polsce przeciw filozofii Descartesa występowali w XVII i w pierwszej połowie XVIII w. zarówno jezuici, jak i bracia polscy.

W dziele Geometria (1637) stworzył podstawy geometrii analitycznej, jako pierwszy wprowadził takie pojęcia jak: zmienna niezależna, funkcja, czy układ współrzędnych prostokątnych. W dziedzinie fizyki sformułował prawo zachowania pędu oraz odbicia i załamania światła.

Złote myśli: "Rzecz prawdziwa to rzecz niepowątpiewalna." "Żadna logiczna definicja nie pouczy o tym, czym jest prawda." "Istniejesz, więc i wiesz, że istniejesz, a o tym wiesz dlatego, ponieważ wątpisz." "Kto chce jednym spojrzeniem ująć wiele równocześnie przedmiotów, ten żadnego z nich nie widzi wyraźnie." "Zdrowy rozsądek to rzecz ze wszystkich na świecie najlepiej rozdzielona, każdy, bowiem sądzi, że jest w nią tak dobrze zaopatrzony, że nawet ci, których najtrudniej jest zadowolić, nie zwykli pragnąć więcej, niźli posiadają"